Ordu'nun Perşembe ilçesine bağlı Yazlık Mahallesi, Türkiye'de eşine az rastlanır bir duruma ev sahipliği yapıyor. 135 hanenin tamamı aynı soyadını taşıyor; resmi işler ise karışıklığı önlemek için lakaplar üzerinden yürüyor.
Karadeniz’in yeşil coğrafyasında, Ordu’nun Perşembe ilçesine bağlı Yazlık Mahallesi, hem sosyolojik hem de kültürel açıdan sıra dışı bir örnek teşkil ediyor. Yaklaşık 135 haneden oluşan bu küçük yerleşim yerinde yaşayan herkesin soyadı aynı. İlk bakışta bir karışıklık yaratacağı düşünülen bu durum, mahalle sakinleri tarafından yıllar içinde geliştirilen pratik çözümlerle günlük yaşamın bir parçası haline gelmiş durumda.
Mahallede yaşayan vatandaşlar, soyadı benzerliğinin yarattığı bürokratik ve sosyal zorlukları aşmak için köklü bir 'lakap' geleneğini sürdürüyor. Resmi kayıtlarda herkes aynı soyadını taşısa da, mahalle içerisinde birbirlerini ayırt etmek için kullanılan lakaplar, adeta birer kimlik kartı görevi görüyor. Hatta öyle ki, resmi kurumlarda bile memurlar, vatandaşları ayırt edebilmek için bu lakaplara başvurmak durumunda kalıyor.
Yazlık Mahallesi’ndeki bu durumun temelinde, bölgedeki yerleşim kültürünün ve geniş aile yapısının etkisi yatıyor. Yüzyıllardır aynı topraklarda yaşayan ailelerin, dışarıya çok az evlilik vermesi veya dışarıdan göç almaması, soy ağacının aynı kök üzerinde büyümesine neden olmuş. Bu durum, mahalledeki dayanışma duygusunu güçlendirirken, aynı zamanda toplumsal bir aidiyetin de simgesi haline gelmiş.
Posta dağıtımından tapu işlemlerine kadar her türlü resmi süreçte, mahalle halkı kendi arasında geliştirdiği bu sistem sayesinde işleri aksatmadan yürütmeyi başarıyor. Kargo görevlileri veya resmi tebligat getiren memurlar, mahalleye girdiklerinde 'soyadı'ndan ziyade lakabı sormayı öğreniyor. Bu durum, yerel halkın kendi içerisinde oluşturduğu bu 'sözlü kayıt sistemi'nin, merkezi sistemle nasıl entegre olduğunu da gözler önüne seriyor.
1934 yılında kabul edilen Soyadı Kanunu, Türkiye'de toplumsal düzenin sağlanması adına devrim niteliğinde bir adım olmuştu. Ancak Anadolu’nun birçok kırsal bölgesinde olduğu gibi, belirli sülalelerin tek bir isim altında toplandığı köylerde, kanunun uygulanması sonrası da benzer soyadı kullanımı yaygınlaştı. Yazlık Mahallesi, bu durumun en uç ve en dikkat çekici örneklerinden biri olarak, kültürel antropoloji açısından da incelenmesi gereken bir vaka olma özelliğini taşıyor.
Günümüzde modernleşmenin ve genç nüfusun şehirlere göç etmesinin, bu yerel geleneği zamanla zayıflatabileceği öngörülüyor. Ancak şu an için Yazlık Mahallesi sakinleri, bu durumu bir yük olarak değil, kültürel bir miras ve aidiyet bağı olarak görmeye devam ediyor. Gelecek yıllarda, dijital kayıt sistemlerinin daha baskın hale gelmesiyle birlikte, bu lakap geleneğinin sadece sözlü bir anı olarak kalıp kalmayacağı ise merak konusu.
Sonuç olarak, Ordu’nun Perşembe ilçesindeki bu mahalle, sadece soyadı benzerliğiyle değil, bu benzerliği toplumsal bir düzene dönüştürme becerisiyle dikkat çekiyor. İnsanların birbirini lakaplarıyla tanıdığı ve herkesin birbiriyle akrabalık bağları taşıdığı bu ortam, modern dünyanın bireyselleşmiş yapısına karşı bir tür 'mahalle dayanışması' örneği sunuyor.
Yükleniyor...
Dünyanın en iyi tatlıları arasında gösterilen tescilli Antakya künefesinin lezzet formülü merak konusu olmaya devam ediyor. Uzmanlar, bu eşsiz lezzetin arkasındaki temel faktörün özel üretim teknikleri ve peynir seçimi olduğunu belirtiyor.
MasterChef Türkiye 2021 şampiyonu Eren Kaşıkçı'nın ani vefatı sonrası yürütülen adli tıp incelemeleri sonuçlandı. Yapılan otopsi raporu, ünlü ismin yaşamını yitirmesine sebep olan tıbbi nedeni netleştirdi.
Disney, D23 etkinliğinde merakla beklenen yeni X-Men yapımlarına ilişkin kadro detaylarını paylaştı. Stüdyo, popüler süper kahraman serisini modern bir vizyonla beyaz perdeye taşımaya hazırlanıyor.
Türkiye Kültür Yolu Festivali’nin 14'üncü durağı olan Erzurum'da, sanatın ve kültürün her dalını kapsayan etkinlikler başladı.